DÜNYA BELLEĞİ PROGRAMI

Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Kurumu olan UNESCO’nun Bilgi ve İletişim Sektörü’nün “Bilgi Toplumları İnşası” başlıklı temasının altında yer alan Dünya Belleği Programı, çalışma ve etkinliklerini 1992 yılından bu yana sürdürmektedir. Dünya Belleği Programı ilk toplantısını 1993 yılında Polonya’nın Pultusk şehrinde gerçekleştirmiştir ve o tarihten bu yana konunun uzmanları her iki yılda bir düzenli olarak bir araya gelmektedirler. Programın en görünen yüzü olan Dünya Belleği Kütüğü ise 1995 yılında oluşturulmuştur. Oluşturulan Dünya Belleği Kütüğü’ne ilk kayıt 1997 yılında alınmıştır.
Programın amacı, İnsanlığın tarihî, kültürel ve sosyal belleğini oluşturan ve savaşlar başta olmak üzere çeşitli doğal felaketler veya sosyal nedenlerle ortadan kaybolma tehlikesi olan belge ve bilgilerin insanlığın ortak değerleri olarak korunması ve bu korumanın önlemlerinden biri olarak dijital ortamda paylaşılmasını sağlamaktır. Bu amaca yönelik olarak programın: 1) Yeryüzünün belgesel mirasının en uygun tekniklerle korunmasını kolaylaştırmak, 2) Belgesel mirasa evrensel erişim konusunda yardımcı olmak ve 3) Belgesel mirasın varlığı ve önemi hakkında dünya çapında farkındalık oluşturmak şeklinde özetlenebilecek üç ana hedefi bulunmaktadır.

Küresel çapta belirlenen amacın ulusal düzeyde gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Türkiye’nin Dünya Belleği Kütüğü’ne kaydedilmesi gerekli miraslarını belirleyip önermek UNESCO Türkiye Millî Komisyonu’nun görevlerinden biridir.

Haziran 2013 Yılı itibarıyla Dünya Belleği Kütüğüne belgesel miras kaydı bulunan ülkelerin başında 17 eserle Almanya gelmektedir. Bu ülkeyi 13 eserle Avusturya, 12 eserle Rusya ve Polonya izlemektedir. İngiltere ve Kore Cumhuriyetinin 11 eserinin bulunduğu kütükte     Meksika’nın 10, Hollanda ve Fransa’nın dokuz, Danimarka’nın ise sekiz eseri yer almaktadır.

Bugüne kadar Türkiye’nin önerisiyle Dünya Belleği listesine: 1) Boğaziçi Üniversitesi Gözlem ve Deprem Araştırma Enstitüsü Kandilli Rasathanesi El Yazmaları (2001), 2) Boğazköy Hitit Tabletleri (2001) ve 3) İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi İbn-i Sina Yazmaları Koleksiyonu (2003) alınmıştır. Son olarak Evliyâ Çelebi Seyahatnamesi, 18-21 Haziran tarihleri arasında Kore Cumhuriyetinin Gwangju şehrinde 11. Uluslararası Danışma Kurulu tarafından icra edilen toplantıda Dünya Belleği Kütüğüne kaydedilmiştir. İsrail, Myanmar ve Nepal’in ilk olarak eser kaydettirdiği anılan toplantıda toplam 40 ülkeden 55 yeni eserin listeye alınmasıyla beraber Dünya Belleği Kütüğü’ne kayıtlı eser sayısı 300’e yükseldi. Program kapsamında bu yılki UNESCO Jikji Dünya Belleği Ödülü (UNESCO/ Jikji Memory of the World Prize) ise Meksika’da bulunan ADABI adında bir STK’ya verildi.

 

Dünya Belleği Programı Hakkında Ayrıntılı Bilgi için Tıklayınız.

 

Dünya Belleği Listesi’nin Tamamı için Tıklayınız

 

Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS!