Ankara Hacı Bayram Veli (HBV) Üniversitesi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu ve Somut Olmayan Kültürel Miras Derneği’nin bünyelerinde Halk Bilimi bölümü bulunan üniversitelerle iş birliğiyle UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi’nin Türkiye tarafından onaylanmasının 20. yıl dönümünde, halk bilimi çalışmalarına yeni bir vizyon kazandıran ve yetiştirdiği yüzlerce akademisyenle “Hocaların Hocası” olarak saygın bir konuma sahip olan Prof. Dr. Sayın Umay TÜRKEŞ GÜNAY’ın çalışmalarının ele alındığı “Halk Biliminin Somut Olmayan Kültürel Miras Yolculuğunda Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY Sempozyumu” 15-16 Nisan 2026 tarihlerinde HBV Üniversitesinde düzenlendi.
Katılımcılar tarafından Âşık Maksut Feryadî’nin “Benim Çektiğimi Kim Bilir?” eseri dinlenerek klibi izlendi. Türk müziğinin Türk Dünyasındaki ortak değeri İrfan GÜRDAL, Dede Korkut ve Köroğlu’ndan eserler seslendirdi.
“Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY: Dostluklar ve Tanıklıklar” başlıklı oturum Prof. Dr. Ahmet Bican ERCİLASUN başkanlığında başladı. Prof. Dr. Saim SAKAOĞLU, Prof. Dr. Mustafa İSEN, Prof. Dr. Bilge ERCİLASUN, Nail TAN, Prof. Dr. Hayrettin İVGİN, Sabri KOZ ve Dr. Mehmet YARDIMCI Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY’ın Türk kültür araştırmalarına katkıları, akademik çevrelerde bıraktığı izler ve kişisel tanıklıklar üzerinden onu farklı yönleriyle ele aldı.
Açış konuşmaları bölümü T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Bakan Yardımcısı Dr. Batuhan MUMCU’nun konuşmasıyla başladı. Sayın MUMCU, Türkiye’nin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında üstlendiği sorumluluklara dikkat çekerek halk bilimi çalışmalarının bu sürecin önemli taşıyıcı unsurlarından biri olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY’ın akademik mirasının yalnızca bilimsel çalışmalarla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda yetiştirdiği akademisyenler aracılığıyla geniş bir etki alanı oluşturduğunu aktardı.
Açış konuşmaları bölümünde Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fulya BAYRAKTAR üniversite olarak böylesine anlamlı bir sempozyuma ev sahipliği yapmaktan duydukları memnuniyeti dile getirdi. Sayın BAYRAKTAR, somut olmayan kültürel mirasın korunması ve kuşaktan kuşağa aktarılmasında üniversitelerin üstlendiği rolün her geçen gün daha da önem kazandığını belirtti.
Hacettepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Cahit GÜRAN açış konuşmasında, Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY’ın akademik hayatındaki önemli duraklardan birinin de Hacettepe Üniversitesi olduğunu ifade etti. Sayın GÜRAN, Umay TÜRKEŞ GÜNAY’ın Hacettepe Üniversitesinde görev yaptığı yıllarda yalnızca ders veren bir akademisyen değil, aynı zamanda bilimsel düşünceyi şekillendiren, öğrencilerine araştırma disiplini kazandıran ve halk bilimi alanına yön veren bir bilim insanı olarak iz bıraktığını ifade etti.
Kafkas Üniversitesi Rektörü Hüsnü KAPU, açış konuşmasında Kars ve çevresinin âşıklık geleneğinin en canlı şekilde yaşatıldığı bölgelerden biri olduğunu belirterek üniversitenin bu kültürel mirası bilimsel yöntemlerle kayıt altına alma, arşivleme ve kuşaktan kuşağa aktarma konusunda önemli çalışmalar yürüttüğünü ifade etti. Bu kapsamda Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY’ın âşıklık geleneğine yönelik çalışmalarına değindi.
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Başkanı Prof. Dr. M. Öcal OĞUZ, bilim ve onur kurulu adına yaptığı konuşmada somut olmayan kültürel miras çalışmalarının güçlü bir akademik gelenekle beslenmesinin önemine dikkat çekerek bu noktada Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY’ın önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti. Sayın GÜNAY’ın, Türkiye’de somut olmayan kültürel miras çalışmalarının kuramsal ve yöntemsel temellerinin güçlenmesine önemli katkılar sunduğunu ifade ederek sempozyumun düzenlenmesine katkı sunan bütün kurum ve kuruluşlara teşekkür etti.
Oturumlara geçmeden önce Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY katılımcılara hitap etti. Konuşmasında kendisi adına düzenlenen sempozyumun yeni araştırmalara zemin hazırlaması temennisinde bulunarak sempozyumun gerçekleşmesinde emeği geçenlere teşekkür etti.
Sempozyumun ilk oturumu “Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY ve Folklor Araştırmaları Tarihi” başlığıyla Prof. Dr. Metin EKİCİ başkanlığında gerçekleştirildi. Oturumda Prof. Dr. Dilaver DÜZGÜN “Türk Halk Biliminde Prof. Dr. Mehmet Kaplan Ekolü ve Prof. Dr. Umay Türkeş Günay”, Prof. Dr. Naciye ATA YILDIZ “Kültürel Belleğimizi Sorgulayan ve Yol Gösteren Bir Bilim İnsanı Olarak Prof. Dr. Umay Türkeş Günay”, Prof. Dr. Ali DUYMAZ “Rumelili Karaca Oğlan Ekseninde ve Kaynakların İzinde Türk Halk Bilimi Araştırmaları Tarihine Bir Bakış”, Prof. Dr. Ali YAKICI “Prof. Dr. Umay Günay’ın Eleştirel Bakışla Âşık Tarzı Türk Şiirine Sunduğu Akademik Katkı ve Kazanımlar” ve Prof. Dr. F. Gülay MİRZAOĞLU “Hacettepe Üniversitesi Türk Halkbilimi Araştırmaları Tarihinde Prof. Dr. Umay Türkeş Günay’ın Öncü Rolü” başlıklı bildirilerini sundular.
İkinci oturum “Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY ve Masal Araştırmaları” başlığıyla Prof. Dr. Ali DUYMAZ başkanlığında gerçekleştirildi. Oturumda Prof. Dr. Esma ŞİMŞEK “1970'li Yıllardan Günümüze: Değişim Dönüşüm Sürecinde Elazığ Masalları”, Prof. Dr. Zülfikar BAYRAKTAR “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay’ın Çalışmalarında Masalların Yeri”, Prof. Dr. Satı KUMARTAŞLIOĞLU “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay’ın Elazığ’dan Derlediği “Anakarıyla Tilki Masalı” Üzerine” ve Dr. Öğr. Üyesi Süleyman AKSU “Hocaların Hocası Prof. Dr. Umay Türkeş Günay’ın Bibliyografyası” başlıklı bildirilerini sundular.
Son oturum Prof. Dr. Naciye ATA YILDIZ başkanlığında “Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY ve Propp Metodu” başlığıyla gerçekleştirildi. Prof. Dr. Muvaffak DURANLI “Vladimir Yakovleviç Propp’un Çalışmalarının Kaynağı: Rus Coğrafya Derneği Masal Komisyonu”, Prof. Dr. Pınar FEDAKAR “Umay Türkeş Günay’dan Günümüze Bir Yöntemin Serüveni: Türkiye’de Lisansüstü Tezlerde Propp Yönteminin Kullanımına Dair Bir Değerlendirme”, Prof. Dr. İbrahim Ethem ARIOĞLU “Elazığ Masallarında Propp Metoduna Göre Tespit Edilen Maddelerin Halk İnançları ve İnanışları Yönüyle İncelenmesi” ve Doç. Dr. Emine ÇAKIR “Bir Tezin İzinde: Türkiye'de Propp Yöntemini Esas Alan Makalelerde Umay Türkeş Günay’ın Doktora Tezinin Etkisi” başlıklı bildirilerini sundular.
Sempozyumun ikinci günü “Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY ve Tekke Şiiri-Âşıkların Rüya Motifi” başlıklı oturumla başladı. Prof. Dr. Hamiye DURAN’ın başkanlığında düzenlenen oturumda Prof. Dr. Osman HORATA “Umay Günay'ın Yunus Emre Hakkındaki Çalışmaları Üzerine”, Prof. Dr. Metin EKİCİ “Türk Destan ve Halk Hikâyelerinde Rüya Motifi”, Prof. Dr. Ayşe YÜCEL ÇETİN “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay'ın 'Yunus Emre' Çalışmaları” ve Prof. Dr. Pervin ERGUN “Prof. Dr. Umay Günay'ın Yaptırdığı Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Bağlamında Çalışma Evreni” başlıklı bildirilerini sundular.
“Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY ve Âşık Edebiyatı” başlıklı oturum Prof. Dr. Ali YAKICI başkanlığında başladı. Prof. Dr. Bayram DURBİLMEZ,”Prof. Dr. Umay Türkeş Günay'ın Âşık Sanatı ve Edebiyatı Araştırmalarına Getirdiği Yeni Yaklaşımlar”, Prof. Dr. Recep TEK “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay'ın Âşık Edebiyatı Çalışmalarındaki Yeri ve Önemi”, Prof. Dr. Abdulselam ARVAS “Umay Türkeş Günay'ın Âşık Fasılları Tasnifi Bağlamında Van Âşık Fasılları Üzerine Bir Değerlendirme”, Prof. Dr. Mete TAŞLIOVA “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay'ın Yaklaşımıyla Anadolu Sahası Âşık Tipi” ve Prof. Dr. Bekir ŞİŞMAN “Günümüz Âşıklarında Kompleks Rüya Motİfinden Sade ve Müstakİl Rüya Motİfine Geçiş” başlıklı bildirileri sundular.
“Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY ve Türk Tarihi” başlıklı oturum Prof. Dr. Dilaver DÜZGÜN başkanlığında Dr. Öğr. Üyesi Ayşe DUVARCI “Bir Halk Bilimcinin Kaleminden Türklerin Tarihi”, Prof. Dr. İsmet ÇETİN “Stratejik Düşünce ve Türklerin Tarihi”, Dr. Öğr. Üyesi Neslihan Huri YİĞİT” Millî Kültür Politikaları: Umay Türkeş Günay'ın Yazılarında Küreselleşme Karşısında Türk Kültürünün Korunması Stratejileri”,Prof. Dr. Hamiye DURAN “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay'ın Kadın Temalı Çalışmaları Üzerine” başlıklı bildirilerini sundular.
“Prof. Dr. Umay TÜRKEŞ GÜNAY ve Kültüre Eleştirel Bakış” başlıklı oturum Prof. Dr. İsmet ÇETİN başkanlığında gerçekleştirildi. Prof. Dr. Refiye OKUŞLUK ŞENESEN “Prof. Dr. Umay Günay'ın “Türk Kültürüne Eleştiri” Eserinin Türk Folklor Araştırmalarındaki Yeri”, Prof. Dr. M. Naci ÖNAL “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay'ın Eleştirel Okumalarına Devam Etmek”, Prof. Dr. Songül ÇEK “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay'ın Çalışmalarına Yön Veren Bilimsel Eleştirel Bakış”, Doç. Dr. Elza ALIŞOVA DEMİRDAĞ “Umay Türkeş Günay'ın Kültür Eleştirisi: Kavramsal Çerçeve ve Yaklaşım”ve Prof. Dr. Mehmet Surur ÇELEPİ “Prof. Dr. Umay Türkeş Günay'ın Türk Halk Bilimindeki Mit, Kimlik ve Kuramsal Dönüşüme Katkısı” başlıklı bildirilerini sundular.
Sempozyum kapanışına geçmeden önce söz alan HBV Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Metin ORBAY, sempozyumun gerçekleştirilmesinde emeği geçen tüm paydaşlara teşekkür ederek sosyal bilimlerin, toplumların kültürel birikimini anlamada, korumada ve geleceğe aktarmada üstlendiği hayati role dikkat çekti.
Sempozyumun kapanış oturumu Prof. Dr. Saim SAKAOĞLU’nun başkanlığında Prof. Dr. Umay GÜNAY TÜRKEŞ, Prof. Dr. M. Öcal OĞUZ, Selim TERZİ, Prof. Dr. Metin EKİCİ, Prof. Dr. Melike KAPLAN, Prof. Dr. Ali SELÇUK, Prof. Dr. Recep TEK ve Dr. Öğr. Üyesi Neslihan Huri YİĞİT’in katılımıyla gerçekleştirildi. Oturumda söz alan konuşmacılar, sempozyum süresince ele alınan bildirileri bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirdi. Oturumun sonunda, sempozyumun düzenlenmesinde emeği geçen kurum ve kuruluşlara, onur kurulu, bilim kurulu, düzenleme kurulu üyelerine ve sekretaryaya teşekkür edildi.