Yaşayan miras, insanlar onu yaşatmaya devam ettiği için varlığını sürdürmektedir. Tüm bölgelerde, miras taşıyıcıları, uygulayıcılar, sivil toplum kuruluşları, kültürel ve akademik kurumlar ile ulusal ve yerel yetkililer, yaşayan mirası korumak, aktarmak ve kutlamak için birlikte çalışmaktadır.
Bugün, 185 ülke, 2003 yılında kabul edilen UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşme’sine taraf olmuştur. Sözleşme’nin listelerinde şu anda 849 unsur yer almaktadır; bunların arasında 117 ülkeyi kapsayan yüzden fazla çok uluslu yaşayan miras unsuru da bulunmaktadır. Kuşaktan kuşağa aktarılan bu unsurlar, topluluklara süreklilik ve aidiyet duygusu kazandırmaktadır.
Bu yaşam pratikleri gelişmeye devam etmekte ve doğa hakkında hayati bilgiler sunmaktadır. Toplumsal ilişkileri güçlendirmekte ve kuşaklar ile kültürler arası yakınlaşma alanları oluşturmaktadır. Bunlar, toplumsal uyumu güçlendirmekte, kültürel çeşitliliği desteklemekte ve daha barışçıl bir dünyanın inşasına katkıda bulunmaktadır.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 4 Eylül 2026 tarihinde ilan edilen Uluslararası Sürdürülebilir Kalkınma için Kültür On Yılı (2027–2036), bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Kültür, sürdürülebilir kalkınmanın artık ikincil bir unsuru değil, tam merkezinde yer alan temel bir bileşenidir.
MONDIACULT 2025 ve 21. Yüzyılda Kültürel Miras Napoli Konferansının yarattığı ivmeden güç alan bu On Yıl, bizleri UNESCO’nun Kültür Sözleşmeleri ve Tavsiye Kararları arasındaki sinerjiyi güçlendirmeye; somut olmayan kültürel mirası ise dayanıklılık, diyalog ve sürdürülebilir kalkınma için güçlü bir itici güç olarak kabul etmeye çağırmaktadır.
Bugün, toplumlarımızda ve ötesinde var olan somut olmayan kültürel mirası; yani kuşaklar ve kültürler arasında birbirine bağlayan bilgileri, zanaatkârlığı, mutfak kültürlerini, ritüelleri, gösteri sanatlarını ve toplumsal uygulamaları tanıyalım ve kutlayalım.
Bu yazı için https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000399786 adresinde yer alan metinden faydalanılmış, yazının Türkçe çevirisi yapılmıştır.