UNESCO Türkiye Millî Komisyonu
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu

Duyuru

UNESCO Genel Direktörü Khaled El-Enany’nin Uluslararası Kültür Varlıklarının Yasadışı Ticaretiyle Mücadele Günü’ne Dair Mesajı

14.11.2026

Bir kültür varlığının çalınması veya yasa dışı ticarete konu edilmesi, çok yönlü ve geniş kapsamlı sonuçlar doğurmaktadır. Topluluklar, tarihlerinin ve kimliklerinin bir parçasından mahrum bırakılmaktadır.

Uluslararası Kültür Varlıklarının Yasadışı Ticaretiyle Mücadele Günü vesilesiyle mesajımız açıktır: Kültürel mirasın korunması, hukukun üstünlüğünün gözetilmesi ve toplumların ortak hafızalarının ve tarihlerinin güvence altına alınması anlamına gelmektedir.

UNESCO’nun 1970 tarihli Kültür Varlıklarının Kanunsuz İthal, İhraç ve Mülkiyet Transferinin Önlenmesi ve Yasaklanması İçin Alınacak Tedbirlerle İlgili Sözleşme, 50 yılı aşkın süredir kültür varlığı kaçakçılığının önlenmesi ve bu alanda uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi için temel küresel çerçeveyi oluşturmaktadır.

Günümüzde uluslararası iş birliği, her zamankinden daha büyük bir önem taşımaktadır. Çatışmalar ve afetler, kültür varlıklarının yağmalanması ve yasa dışı ticarete konu edilmesi riskini artırırken dijital platformlar da yasa dışı yollarla elde edilen kültür varlıklarının sınır ötesinde pazarlanma ve el değiştirme biçimlerini dönüştürmektedir.

Bu nedenle UNESCO, mevzuatın ve envanterlerin güçlendirilmesi amacıyla ülkelerle birlikte çalışmakta; kolluk kuvvetleri, sanat piyasası temsilcileri ve teknoloji alanındaki paydaşlarla yakın iş birliği yürütmektedir. Yalnızca 2025 ve 2026 yıllarında, 22 ülkeden 350’den fazla kolluk görevlisi, yargı mensubu ve kültür alanında çalışan uzman, UNESCO’nun eğitim faaliyetlerine katılmıştır. Bu katılımcıların 160’tan fazlasını Afrika ülkelerinden gelen uzmanlar oluşturmuştur.

Dijital teknolojiler de çözümün bir parçası hâline gelmelidir. UNESCO’nun geçtiğimiz yıl kullanıma sunduğu Çalınan Kültür Varlıkları Sanal Müzesi, 50’den fazla Üye Devlete ait 250 kültür varlığına yer vermektedir. Bugüne kadar 230.000’den fazla kişi tarafından ziyaret edilen müze, çalınan kültürel mirasın görünürlüğünü artırırken konunun taşıdığı önemi de ortaya koymaktadır: Bu varlıklar yalnızca ticari değeri olan nesneler değil, aynı zamanda toplulukların hafızasını ve kimliğini taşıyan kültürel değerlerdir.

UNESCO, bugün kültür varlığı kaçakçılığının durdurulmasına ve kültür varlıkları ile kültürel mirasın ait oldukları yerlere geri dönüşünün ve iadesinin desteklenmesine yönelik kararlılığını bir kez daha teyit etmektedir.

Bu yazı için https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000400049?posInSet=5&queryId=N-EXPLORE-c332af66-7841-4a5e-ae51-f09267f0a3a2 adresinde yer alan metinden faydalanılmış, yazının Türkçe çevirisi yapılmıştır.