Şiir, insanlıkla birlikte her kıtayı dolaşmış ve her dönemi aşmıştır. Özenle seçilmiş birkaç kelimeyle hayatın güzelliğini, heyecanlarını ve duygularını yakalar; değerleri aktarır, kültürler arasında köprü kurar ve seslerini duyurmak isteyenlere bir alan sunar.
İşte tam da bu nedenle UNESCO, 1999 yılından bu yana her yıl Dünya Şiir Günü’nü kutlamaktadır. Bu taahhüt, tek bir günden çok daha derin bir anlam taşır.
Korumak, önceki kuşakların seslerinin, değerlerinin ve duyarlılıklarının yeni nesillere ulaşmaya devam etmesini sağlamak anlamına gelir. 2025 yılında, UNESCO Dünya Belleği Programı, Malay edebiyatının kurucu figürlerinden Hamzah Fansuri’nin Eserlerini; Yeni Zelanda’nın uluslararası alanda en tanınmış yazarı Katherine Mansfield’ın Eserlerini ve dilleri konuşma biçimleriyle korumaya adanmış öncü bi Fransız girişimi olan “Archives de la Parole”yi listeye dâhil etti.
Aynı zamanda UNESCO, Lübnan’ın Al-zajal’ı, Moğolistan’ın Tuuli’si ve Moritanya’nın Samba Gueladio destanı gibi şiirsel gelenekleri Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri aracılığıyla koruma altına almaktadır.
Şiiri korumak, aynı zamanda dilsel çeşitliliği de korumak anlamına gelir. Şiir, dilleri sadece yazılı olarak değil, ses, hayal gücü ve toplumsal hafızada da yaşatır. Böylelikle, tehlike altındaki dilleri ayakta tutmada hayati bir rol oynar; bu da “Uluslararası Yerli Diller On Yılı”nın (2022–2032) temel misyonlarından biridir.
Son olarak, şiiri korumak aynı zamanda ifade özgürlüğünü korumak anlamına gelir. Çatışmaların ve krizlerin giderek arttığı bir dönemde, şairleri ve yazarları korumak önemlidir. UNESCO’nun Aschberg Programı, sanatçıları ve sanatsal ifade özgürlüğünü destekleyen kültürel alanları korumak için çalışmaktadır.
Bu nedenle Dünya Şiir Günü, bir gün kutlamasından daha fazlasıdır. Bu gün, -dünyanın her yerindeki öğrenciler, öğretmenler, şairler ve dinleyiciler için-, kim olduğumuzu, nereden geldiğimizi ve neye inandığımızı ifade etmek için şiiri bir platform olarak kullanmaya yönelik bir davettir.
Bu metin https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000397725 adresinden alıntılanarak Türkçeleştirilmiştir.