“Savaşlar insanların zihninde başladığına göre, barışın savunması da insanların zihninde inşa edilmelidir.”
Çatışmaların ve nefret söylemlerinin yeniden yükselişe geçtiği bir dünyada, UNESCO Anayasası’nın bu ilk satırları bize barışın yalnızca silahlar sustuğunda başlamadığını hatırlatıyor. Barış çok daha önce başlar: Öğrencilere farklı halkların birbirine geçmiş tarihleri ve ortak mirasları öğretilen, inkâr ve ayrıştırmanın değil paylaşımın esas alındığı bir sınıfta; insanların korkularını istismar etmeden bilgi veren medyada; herkesin kendi dilini, anılarını ve tarihini aktarabildiği toplumlarda; yaşamın her kesiminden bilim insanlarının birlikte çalışıp bilgi paylaştığı araştırma laboratuvarlarında ve farklı anlatıların bir araya gelebildiği kültür mekânlarında.
Dolayısıyla barış içinde birlikte yaşamak soyut bir fikir değildir. Barış inşası günlük bir süreçtir - kırılgan ama emek isteyen bir süreç. UNESCO’daki çalışmalarımıza yön veren inanç da budur.
Kurumumuz çabalarını öncelikle insanların dünyaya bakışlarının şekillendiği alanlara yoğunlaştırmaktadır. UNESCO’nun Barış, İnsan Hakları ve Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitim Tavsiye Kararı (2023) aracılığıyla, Üye Devletlerin okullarda şu temel becerileri öğretmesini destekliyoruz: eleştirel düşünme, ayrımcılığı fark etme, insan haklarını anlama ve toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik etme.
Birlikte yaşamak aynı zamanda tüm halkların içinde taşıdığı değerleri tanımak anlamına gelir: dilleri, anıları, mirasları, bilgileri ve yaratıcı eserleri. Kriz zamanlarında bu boyut hayati önem taşımaktadır. Bu barış aynı zamanda geleceğin çözümlerini şekillendiren temel aktörler olan gençler tarafından da sahiplenilmelidir. 2025 yılında düzenlenen UNESCO Gençlik Forumu, 135 ülkeden 145 genç lideri bir araya getirdi. Barış için Gençlik: UNESCO Kültürlerarası Liderlik Programı kapsamında ise şu anda 50 genç lider, 46 ülkede kültürlerarası yakınlaşma, toplumsal dayanışma ve topluluk dayanıklılığı odaklı projeler yürütmektedir. Bu projelerin bir milyondan fazla insana ulaşması beklenmektedir.
Barış İçinde Birlikte Yaşama Uluslararası Günü’nde UNESCO, somut, sabırlı ve ortak bir barışı - insanlar için, insanlarla birlikte inşa edilen bir barışı – teşvik etme konusundaki kararlılığını bir kez daha teyit etmektedir.
Bu metin https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000398148_eng?posInSet=14&queryId=N-7a1be1d0-bf45-4e1e-87ee-d32ca936fe2a adresinden alıntılanarak Türkçeleştirilmiştir.