Bu yılki Uluslararası Jeoçeşitlilik Günü’nün “Kapımızın Önündeki Jeoçeşitlilik” (Geodiversity On Our Doorstep) teması, bizleri yaşadığımız yerlerde bulunan jeolojik çeşitliliğe daha yakından dikkat etmeye davet etmektedir.
Kayalar, topraklar, fosiller, nehirler, kıyılar ve yer şekilleri günlük yaşam çevremizin birer parçasıdır. Bunlar, dünyanın tarihini, yeryüzü şekillerini biçimlendiren süreçleri ve toplulukları etkileyen doğal kaynaklar ile tehlikeleri anlamamıza yardımcı olmaktadır.
UNESCO tarafından Uluslararası Jeoçeşitlilik Günü’nün ilan edilmesinden bu yana, eğitim etkinlikleri ve uluslararası konferanslardan çalıştaylara ve UNESCO Küresel Jeoparklarına düzenlenen ziyaretlere kadar uzanan çeşitli faaliyetler aracılığıyla yer bilimlerinin dünya genelinde daha geniş kitlelere ulaşması sağlanmıştır.
Tüm bu girişimler önemli bir amaç doğrultusunda yürütülmektedir: Jeoçeşitliliğin daha iyi anlaşılmasını, daha erişilebilir hâle gelmesini ve eğitim, koruma ve sürdürülebilir kalkınmayla daha güçlü biçimde ilişkilendirilmesini sağlamak.
UNESCO, bu alandaki çalışmalarını Uluslararası Yerbilimleri Programı ve UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı aracılığıyla ilerletmektedir. Günümüzde 51 ülkede bulunan 241 UNESCO Küresel Jeoparkı; bilimsel bilgiyi, korumayı, eğitimi ve yerel kalkınmayı bir araya getirmektedir. 2026 yılında Tunus’taki üçüncü UNESCO Küresel Jeoparkı’nın ilan edilmesi ve Afrika’dan üç yeni başvurunun yapılması da kıta genelinde bu alana yönelik ilginin ve katılımın giderek arttığını göstermektedir.
UNESCO, bu Uluslararası Jeoçeşitlilik Günü vesilesiyle toplulukları, okulları, bilim insanlarını ve yerel yönetimleri kendi çevrelerinde bulunan jeolojik mirası tanımaya, anlamaya ve korumaya teşvik etmektedir.
Bu yazı için https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000399792?posInSet=6&queryId=N-f37e7090-6730-47ba-a771-44c5a689323e adresinde yer alan metinden faydalanılmış, yazının Türkçe çevirisi yapılmıştır.